काठमाडौँ । चीन सरकारले नयाँ कानुन लागू गर्दै खाली अपार्टमेन्टमा आफन्तको अस्थि राख्न नपाइने व्यवस्था गरेको छ । ‘अस्थि अपार्टमेन्ट’ भनेर चिनिने यस्तो अभ्यास रोक्न यो निर्णय गरिएको हो । नयाँ नियमअनुसार सार्वजनिक समाधिस्थल बाहेक अन्यत्र शव गाड्ने वा स्मारक बनाउने कामसमेत प्रतिबन्धित हुनेछ ।

रिपोर्टअनुसार चीनमा समाधिस्थल अत्यन्त महँगो बन्दै गएपछि मानिसहरूले ‘गुहुई फाङ’ भनिने फ्ल्याट किनेर त्यसमा अस्थि राख्ने चलन बढेको थियो । ती फ्ल्याटलाई सानो पूजा स्थल जस्तै बनाइन्छ, जहाँ बत्ती, रातो उज्यालो र पुस्तौंदेखिका अस्थि सजाएर राखिन्छन् ।

तीव्र शहरीकरण र वृद्ध जनसंख्या बढेसँगै शहरमा समाधिस्थलको जमिन घट्दै गएको छ भने मूल्य अत्यधिक बढेको छ । उता पछिल्ला वर्षमा घरको मूल्य घट्दा मानिसहरूले सस्तो विकल्पको रूपमा खाली फ्ल्याट प्रयोग गर्न थालेका हुन् ।

राजधानी बेइजिङमा एउटा सामान्य समाधिको मूल्य करिब १ लाख ५० हजार युआनदेखि ३ लाख युआनसम्म पुग्ने गरेको छ । यो धेरैका लागि निकै महँगो मानिन्छ । सरकारले भने घरलाई यस्तो प्रयोजनमा प्रयोग गर्दा आवास बजारमा असन्तुलन आउने चिन्ता व्यक्त गरेको छ । त्यसैले ३१ मार्चदेखि यो कानुन लागू गरिएको हो, जुन छिङमिङ पर्व भन्दा ठीक अगाडि ल्याइएको हो ।

यसबीच सामाजिक सञ्जालमा भने यो निर्णयको आलोचना भइरहेको छ । वीबोमा सम्बन्धित विषय लाखौँ पटक हेरिएको छ । प्रयोगकर्ताहरूले 'यदि समाधिस्थल सस्तो हुन्थ्यो भने यस्तो किन गरिन्थ्यो ?' भन्दै प्रश्न उठाएका छन्।

चीनमा वृद्ध जनसंख्या तीव्र रूपमा बढिरहेको छ। सन् २०२५ मा करिब १ करोड १३ लाख मानिसको मृत्यु भएको छ, जुन एक दशकअघिको तुलनामा निकै बढी हो । उता जन्मदर भने घट्दै गएकाले मृत्यु संख्या जन्मभन्दा धेरै भएको देखिन्छ । यसले शहरमा जमिनको चाप बढाएको छ, विशेषगरी सांघाई जस्ता घना शहरमा समाधिस्थलका लागि स्थान अभाव हुँदै गएको छ ।

यही कारण सरकारले वातावरणमैत्री अन्त्येष्टि विधिलाई प्रोत्साहन दिइरहेको छ । यसमा कम जमिन प्रयोग हुने वा जमिन नै नचाहिने तरिका अपनाइन्छ, जस्तै समुद्रमा अस्थि विसर्जन, रूखमुनि गाड्ने वा सामूहिक स्थानमा अन्त्येष्टि गर्ने ।

सांघाईमा समुद्रमा अस्थि विसर्जन गर्नेको संख्या बढ्दै गएको छ । सन् २०२५ मा पहिलो पटक यस्ता घटना १० हजारभन्दा बढी पुगेका छन्, जसले मानिसहरू सस्तो र वैकल्पिक विधितर्फ आकर्षित भइरहेको देखाउछ ।