काठमाडौँ । रुसले पाकिस्तानलाई सस्तो मूल्यमा तेल उपलब्ध गराउन तयार रहेको जनाएको छ । पाकिस्तानस्थित रुसी राजदूत अल्बर्ट खोरेवले यस्तो बताएका हुन् । उनले पाकिस्तानले औपचारिक रूपमा अनुरोध गरेमा रुसले कम मूल्यमा तेल आपूर्ति गर्न सक्ने बताएका हुन् । हाल रुसी कच्चा तेलको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारभन्दा कम रहेको जनाइएको छ ।

यसैबीच पाकिस्तानमा तेल अभावको अवस्था देखिन थालेको छ । पेट्रोलियम सचिवले संसदलाई दिएको जानकारीअनुसार देशमा अहिले करिब ११ दिन पुग्ने मात्र कच्चा तेल मौज्दात रहेको छ ।

पाकिस्तानमा पेट्रोल र डिजेलको मूल्य उच्च रहेको छ । आपूर्ति घट्दै जाँदा मूल्य अझ बढ्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ । तेल आपूर्तिका लागि पाकिस्तानले इरानसँग पनि छलफल गरिरहेको छ । होर्मुज जलडमरू मार्ग प्रयोग गर्न अनुमति पाए चार वटा जहाजमार्फत तेल ल्याउने तयारी रहेको जनाइएको छ । साथै तरल ग्यासको आपूर्ति घट्दा आगामी दिनमा ग्यास अभाव चर्किन सक्ने चेतावनी दिइएको छ ।

पाकिस्तानको करिब ७० प्रतिशत तेल मध्यपूर्वबाट आउने गर्छ । तर क्षेत्रीय द्वन्द्वका कारण ढुवानी मार्ग र आपूर्ति प्रणाली प्रभावित भएका छन् । तेलको मूल्यसमेत तीव्र रूपमा बढेको छ ।

पहिले केही दिनमै आइपुग्ने तेल अहिले लामो समय लगाएर मात्र आइपुग्ने अवस्था रहेको छ । ढुवानी लागत बढ्दा थप दबाब परेको छ । कतारबाट आउने ग्यास आपूर्ति पनि घटेको छ । मार्च महिनामा आउने भनिएका धेरै ग्यास बोकेका जहाज नआएको र अप्रिलमा पनि आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने जनाइएको छ । अवस्था नियन्त्रणका लागि पाकिस्तान सरकारले ठूलो रकम अनुदान दिने निर्णय गरेको छ । यो अनुदान मोटरसाइकल र रिक्सा चलाउने करिब तीन करोड नागरिकलाई दिइने बताइएको छ ।

सरकारले दैनिक रूपमा तेलको मौज्दात अनुगमन गरिरहेको छ । साथै अनावश्यक रूपमा इन्धन भण्डारण नगर्न सर्वसाधारणलाई आग्रह गरिएको छ । जमाखोरी गरे कडा कारबाही हुने चेतावनी पनि दिइएको छ ।

यसअघि रुसले पाकिस्तानलाई तेल आपूर्ति गरेको थियो । तर प्राविधिक तथा ढुवानी समस्याका कारण त्यो प्रयास सफल हुन सकेको थिएन । प्रशोधनमा कठिनाइ, ढुवानी खर्च र भुक्तानी समस्याका कारण पाकिस्तानले पछि उक्त तेल किन्न बन्द गरेको थियो । यद्यपि भविष्यमा थप छुट पाइए पुनः रुसबाट तेल किन्ने विकल्प खुला राखिएको जनाइएको छ ।

यसबीच विश्व बजारमा तेल आपूर्ति प्रभावित भएपछि केही समयका लागि अमेरिकाले ३० दिनसम्म रुसी तेल किन्ने विश्वका सबै देशलाई अनुमति दिइएको छ । यसले बजारमा आपूर्ति बढाउन र मूल्य नियन्त्रण गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । हाल विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य १०० डलर प्रति ब्यारेलभन्दा माथि पुगेको छ । क्षेत्रीय द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा चिन्ता बढ्दै गएको छ ।